15 okt Hypotheek en verzekeringen: wat moet je nog regelen na de koop?
De koopakte is getekend, de hypotheekofferte ligt klaar en in je hoofd sta je al met een verfroller in je nieuwe woonkamer. En dan staat er in die offerte ineens een rijtje voorwaarden: een opstalverzekering, misschien een overlijdensrisicoverzekering, een vraag over arbeidsongeschiktheid. Wat moet je nu eigenlijk nog regelen, en wat is gewoon een aanbod?
Het korte antwoord: als het om je hypotheek en verzekeringen gaat, is alleen de opstalverzekering vrijwel altijd verplicht. Een overlijdensrisicoverzekering eist je geldverstrekker soms, meestal pas als je meer dan 80% van de woningwaarde leent. De rest, zoals een woonlastenverzekering, is een keuze die afhangt van je inkomen en je buffer. Hieronder lees je per verzekering waarom hij bestaat, wanneer hij verplicht is en hoe je bepaalt of je hem nodig hebt.
Welke verzekering bij je hypotheek is verplicht?
Wettelijk hoef je niks. Maar je geldverstrekker stelt wél een voorwaarde: je woning moet verzekerd zijn met een opstalverzekering. De reden is simpel. Het huis is het onderpand van je lening. Brandt het af en is er geen verzekering, dan is het onderpand weg terwijl de schuld blijft staan.
De opstalverzekering (ook wel woonhuisverzekering genoemd) dekt schade aan alles wat vastzit aan je huis: muren, dak, keuken, badkamer. Voor je spullen heb je een aparte inboedelverzekering. Die is niet verplicht, maar wel verstandig. Een handige vuistregel: kun je het meenemen bij een verhuizing, dan is het inboedel.
Let op de ingangsdatum. De opstalverzekering moet lopen vanaf de dag dat je de sleutel krijgt, niet vanaf de dag dat je er gaat wonen. Koop je een appartement, dan regelt de Vereniging van Eigenaren (VvE) meestal de opstalverzekering voor het hele gebouw en betaal je mee via de servicekosten.
Hoeveel moet je huis verzekerd zijn?
Hier zit een addertje onder het gras. Je verzekert niet de koopprijs of de WOZ-waarde, maar de herbouwwaarde: wat het kost om je huis opnieuw op te bouwen. De grond telt daarbij niet mee, dus de herbouwwaarde ligt meestal lager dan wat je betaald hebt.
Verzeker je te weinig, dan ben je onderverzekerd. De verzekeraar vergoedt dan maar een deel van de schade. Een rekenvoorbeeld:
- Herbouwwaarde: €320.000
- Verzekerd bedrag op je polis: €240.000, dus 75% van wat nodig is
- Waterschade na een storm: €20.000
- Wat je vergoed krijgt: 75% van €20.000 = €15.000. De overige €5.000 betaal je zelf.
Jarenlang gebruikten verzekeraars hiervoor de herbouwwaardemeter van het Verbond van Verzekeraars. Die bestaat sinds 2026 niet meer, dus elke verzekeraar rekent nu op zijn eigen manier. Vraag bij het afsluiten daarom altijd naar een garantie tegen onderverzekering. Dan krijg je bij schade gewoon alles vergoed, zolang je de gegevens van je woning goed hebt doorgegeven.
Wanneer eist de bank een overlijdensrisicoverzekering?
Een overlijdensrisicoverzekering (in de volksmond ORV) keert een bedrag uit als jij of je partner overlijdt. Daarmee kan de ander een deel van de hypotheek aflossen en in het huis blijven wonen.
Bij de meeste grote geldverstrekkers is een ORV niet verplicht. Bij een aantal andere partijen wel, en dan meestal alleen voor het deel van je lening dat boven de 80% van de marktwaarde uitkomt. Bij een hypotheek met Nationale Hypotheek Garantie (NHG) eist NHG zelf geen ORV meer.
Stel: je koopt een woning met een marktwaarde van €400.000 en leent het volledige bedrag. 80% van €400.000 is €320.000. Eist jouw geldverstrekker een ORV, dan moet je minimaal het verschil verzekeren: €80.000.
Maar is dat genoeg? Je partner houdt in dat geval nog steeds een hypotheek van €320.000 over, op één inkomen. Daarom kiezen veel stellen voor een hoger bedrag dan het verplichte minimum. De premie valt vaak mee: gemiddeld tussen de €5 en €35 per maand, afhankelijk van je leeftijd, gezondheid, of je rookt en hoeveel je verzekert.
Wat gebeurt er met je hypotheek als je arbeidsongeschikt raakt?
Overlijden is het risico waar mensen het eerst aan denken. Toch komt langdurig ziek worden vaker voor, en dat raakt je maandlasten direct.
Ben je in loondienst en word je ziek, dan betaalt je werkgever twee jaar lang minimaal 70% van je loon door. Daarna kom je mogelijk in de WIA, de arbeidsongeschiktheidsuitkering van UWV. Die ligt vaak een flink stuk onder je oude salaris. Je hypotheeklasten dalen alleen niet mee.
Een woonlastenverzekering vangt dat gat op. Die keert maandelijks een bedrag uit waarmee je (een deel van) je hypotheeklasten blijft betalen. Een paar dingen om op te letten:
- Vanaf welk percentage keert hij uit? Veel polissen beginnen bij 35% arbeidsongeschiktheid.
- Werkloosheid kun je vaak meeverzekeren, maar meestal alleen in combinatie met arbeidsongeschiktheid en vaak voor maximaal twaalf maanden per keer.
- Welk beroep telt? Een polis die kijkt naar je eigen beroep is duurder dan een die kijkt naar werk dat je in het algemeen nog kunt doen.
Ben je zzp’er, dan betaalt niemand je loon door als je ziek wordt. Dan is een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) of woonlastenverzekering des te belangrijker om over na te denken.
Moet je al die hypotheekverzekeringen echt afsluiten?
Nee, niet per se. Behalve de opstalverzekering is het een afweging. Heb je een flinke spaarbuffer, leen je ruim onder de woningwaarde of verdient je partner genoeg om de hypotheek alleen te dragen, dan heb je misschien minder dekking nodig. Heb je kinderen, een krappe begroting of één groot inkomen in huis, dan ligt dat anders.
Waar het om draait: kun je in je huis blijven wonen als het tegenzit? Dat is voor ieder huishouden een andere rekensom. Juist daarom bekijken we je hypotheek en verzekeringen altijd in samenhang. Dan betaal je niet voor dekking die je niet nodig hebt, en loop je geen risico dat je niet kunt dragen. Maak een afspraak voor een hypotheekcheck. We kijken graag met je mee.
Kort samengevat
Bij je hypotheek is de opstalverzekering vrijwel altijd verplicht, en een overlijdensrisicoverzekering soms, meestal als je meer dan 80% van de woningwaarde leent. Een woonlastenverzekering of AOV is een keuze die afhangt van je inkomen, je buffer en je gezinssituatie. Bekijk onze hypotheekdiensten of maak vrijblijvend een afspraak, dan rekenen we samen door wat jij nodig hebt.
Veelgestelde vragen
Is de premie van een overlijdensrisicoverzekering aftrekbaar?
Nee, de premie van een losse overlijdensrisicoverzekering kun je niet aftrekken van de belasting. Je betaalt er wel geen assurantiebelasting over, anders dan bij bijvoorbeeld je opstalverzekering.
Moet ik gezondheidsvragen beantwoorden voor een overlijdensrisicoverzekering?
Ja, de verzekeraar vraagt naar je gezondheid en of je rookt. De meeste aanvragers worden gewoon tegen de normale premie geaccepteerd, ook veel mensen met een chronische aandoening. Tot een verzekerd bedrag van €352.200 (2026) mag een verzekeraar niet zomaar naar erfelijke aandoeningen vragen.
Wat is het verschil tussen een woonlastenverzekering en een AOV?
Een woonlastenverzekering is bedoeld om je woonlasten te blijven betalen als je arbeidsongeschikt of werkloos wordt. Een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) vult je inkomen in het algemeen aan, los van je hypotheek. Voor zzp’ers is een AOV vaak de logischere basis.
Kan ik mijn verzekeringen na de koop nog aanpassen of overstappen?
Meestal wel. Een opstalverzekering kun je vaak jaarlijks opzeggen, zolang je nieuwe polis aansluit zonder een dag zonder dekking. Is je overlijdensrisicoverzekering verpand aan je geldverstrekker, dan heb je voor een wijziging meestal eerst diens toestemming nodig.
Moet ik mijn opstalverzekering aanpassen als ik ga verbouwen?
Ja, dat is verstandig. Een aanbouw, dakkapel of nieuwe keuken verhoogt de herbouwwaarde van je huis. Geef zo’n verbouwing door aan je verzekeraar, anders loop je kans dat je onderverzekerd raakt.